Warszawa 2013

Opracowanie graficzne: Andrzej Barecki

Korekta: Jolanta Spodar

Copyright © by Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2009

Wydanie elektroniczne 2013

ISBN 978-832-440-322-6

WYDAWCA

Wydawnictwo ISKRY

ul. Smolna 11, 00-375 Warszawa

e-mail: iskry@iskry.com.pl

www.iskry.com.pl

Konwersja i edycja publikacji

Spis treści

1946

Potworny wujaszek

W szponach kofeiny

Trzy gwiazdki na niebie

Hamlet

Pożyczka polska

Pan Tadeusz

Dwóch Polaków

Jodły na gór szczycie

Fafik i robaczki świętojańskie

Siedmiu braci śpiących

Złoty zegarek

Zaręczyny Gżegżółki

Żarłoczna Ewa

Gżegżółka na konferencji pokojowej

Śmierć Juliusza Cezara

Trzy niewidome myszy

Koncert Armii Zbawienia

Wesele na Kurpiach

Pogrzeb zbrodniarza wojennego

Sposób na dobry humor

Siedem kotów

Gżegżółka w roli psa

Gżegżółka w roli trębacza

Xiążę Józef Poniatowski

Straszna rozmowa Gżegżółki z duchem

Piekielny Piotruś w niebie

Imieniny prof. Bączyńskiego

Wieczór sentymentalny

Dymiący piecyk

Ballada „Lilie”

Dziwny kelner

Swój cały zespół w uroczystej chwili

1947

Smutny sylwester prof. Bączyńskiego

Nieznany list Juliusza Słowackiego

Kominek zgasł

Nieudany potop z powodu zimy

On nie doczekał się

Zastaw się, a postaw się

Szczęście Rodzinne

Judyta i Holofernes

Żona Lota

Franciszek, czyli w szponach meteorologii

Złośliwy krasnoludek

Noc lorda Hamiltona

Kochanek w szafie z gzymsem

Krasnoludek w szafuni z gzymsikiem

50-ty spektakl

Łańcuch szczęścia

Latarnia sławy

Polski Wersal

Osiem dni stworzenia

Żywcem zapeklowana

Poranek mickiewiczowski

Szczęśliwy reakcjonista

Tragiczny pianista

Zamyślony kelner

Poezja drożeje

Nieśmiały petent

Przedwojenny pułkownik

Ciepły Maciej

Dobre rady babuni

Dwóch Polaków z firmy „Serwantes”

Trzy metry rury

Prof. Bączyńskiego na Wyspach Brytyjskich

Mysikrólik

Hamlet

Wielka improwizacja prof. Bączyńskiego

Cud na pustyni

Miłość

Pożegnanie z bronią

Zasady leczenia przekaźnikowego

Ostrożność

Wieczór dyskusyjny w Krakowie

Cocktail-party w Waszyngtonie

Koniec świata

Ballada podwórzowa o pewnym Dantem

Rewolucja kulturalna w Wołominie

Na sto dwa

Trzech wesołych gitarzystów

Witaj, Gwiazdko

1948

Salut noworoczny

Nieznany rękopis St. Wyspiańskiego

Nagły koniec p. Twardowskiej

Nie igra się z publicznością

Pomysł Zeusa

Destrukcyjny wpływ kobiet

Gdyby Adam był Polakiem

Hej, użyjmy, póki czas!

Komunikatywny Młodzieniec

Noc hawajska

Przydybanie babci w lasku

Precz z sentymentalnym romantyzmem!

Metamorfoza biskupa Krasickiego

Zaręczyny prof. Bączyńskiego

Hamlet i Kelnerka

Zabawa w duchy

Idiota

Cyrk Gżegżółki

Ostrożnie spuszczajmy wodę

Ludzie wczorajsi

Nogarium

Oszczędny tatuś

Człowiek z głową jak ogórek

Śmierć w kawiarni

Ubogi poeta

Bal u prof. Bączyńskiego

Były czasy

Filona i Laura, i dobrze poinformowany facet

Pozytywny góral

Miłość chirurga

Gdy się bierze byka za rogi

Zakrycie Ameryki

Zamarzający chłopczyk

1949

Lament twórcy

Potęga słów

Spacer psa Fafika

Oda do młodości

Kłótnia żebraków

Nieodprasowane spodnie

Fatalny koniec złej sztuki

Banda fałszerzy sonetów

Uroczyste nadanie...

Dziwny krawiec

Skarga julka

Deszcz

Straszny koniec spóźnialskich

Cyniczna uczta etnografów

Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło

Przygoda Paderewskiego

Lekcja dla starych tumanów

Metempsychoza

Tragiczny koniec mitologii

Cud w Lublinie

Gawęda starego kretyna

Wietrzna symfonia

Cztery piosenki o przedmiotach codziennego użytku

Listonosz przychodzi o siódmej

Córka zegarmistrza

Dramat zdradzonego mężczyzny

Awantura w najmniejszym teatrze świata

Nikotyna niektórym jednak potrzebna

Walizka

Skutki gry Orfeusza

Trzynasty największy wyczyn Herkulesa

Rower-Gigant

1950

Leniwi literaci

Rekord Gżegżółki

Serenada Gżegżółki

Ulica snobów

Koncert w Częstochowie

Idiota niezłomny

Celestyn Księżyc

Siedmiu zakochanych staruszków

Biuro w każdym domu czyli męczeństwo św. Biurokracego

Lew

Telefon do Hermenegildy

Wesoły bankiet wielkanocny

Poeta jest w złej formie

Dyskusja

Osioł i jego cień

Dobry chłopiec i zła żmija

Das ewig weibliche

Biurokrata na wakacjach

1953

Kaloryfery

Teksty dodane

Naród i ustrój

Opinie prof. Bączyńskiego o kobietach

Tragedia erotomana

Tzw. durszlak teatralny

Kilka słów o Zielonej Gęsi

Przypisy

Fragment

POTWORNEGO WUJASZKA

W y s t ę p u j ą:

POTWORNY WUJASZEK

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA

GENERAŁ MŚCISŁAW

POTWORNY WUJASZEK:

(ocieka krwią)

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

Cóż to za nowy kawał, Alojzy?

POTWORNY WUJASZEK:

Zamordowałem baronową.

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

(głucho)

To już szósta zbrodnia w tym tygodniu. Alojzy, co się z tobą stało?

POTWORNY WUJASZEK:

Nuda. Nudzę się.

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

Nudzisz się? Och, jaka to szkoda, że jestem sparaliżowana, bo uplotłabym sobie wianek z narcyzów i w tym wianku zatańczyłabym ci taniec Mórz Południowych. Pamiętasz, jak w Mszanie Dolnej...

POTWORNY WUJASZEK:

Gdzie jest nasz kotek?

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

Wyszedł na dach.

POTWORNY WUJASZEK:

Szkoda, bo chciałem go udusić. Dusić. Dusić. Nuda.

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

Och, uduś mnie, nieszczęsny. Przecież i tak nie dla mnie radość życia, skoro lewe oko mam wybite przez ciebie i tylko pół wiosny widzę w tym roku.

POTWORNY WUJASZEK:

Wiosna? Wiosna będzie wtedy, jak wróci generał.

NIESZCZĘŚLIWA CIOCIA:

Czy wróci?

POTWORNY WUJASZEK:

Wróci z bronią w ręku. Na białym koniu. I wszystkie dzwony uderzą. I nie będzie nudy, tylko konstrukcja i wielki, natchniony płacz odrodzenia. Jajka stanieją. Ja zostanę wojewodą smoleńskim. „God save general”.

GENERAŁ:

(nie wraca)

POTWORNY WUJASZEK:

(dusi kotka)

K u r t y n a

dramat z życia

pt.

W SZPONACH KOFEINY

czyli

Straszne skutki niedozwolonej operacji

W y s t ę p u j ą:

ROBERT, ROBERTOWA, SZARLATAN JAMAYKA

S c e n a I i III przedstawiają willę nad przepaścią.

S c e n a II w gabinecie szarlatana Jamayki.

S C E N A   I

ROBERT:

I love coffee. I love coffee. Kocham kawę. Pić.

ROBERTOWA:

Robercie, przestań żłopać tę ohydną kawę. Przecie wiesz, jak kawa okropnie szkodzi ci na serce.

ROBERT:

(z piekielnym błyskiem w oczach)

Na co?

S C E N A   I I

ROBERT:

Czy pan jest szarlatanem Jamayką?

SZARLATAN JAMAYKA:

Tak jest. Zmieniam płeć i wzrost. Uwłosiam. Odmładzam. Wykonuję cudy. Na życzenie unoszę się w powietrzu jako miss Ofelia w postaci metamorfozy. Specjalność zęby i serce.

ROBERT:

Niech pan rypie.

SZARLATAN JAMAYKA:

Co? Ząb?

ROBERT:

Nie. Serce.

SZARLATAN JAMAYKA:

Kto nie chce kochać, kto chce pić kawę,

niech wie, choć to brzmi jak bajka,

że leczy każdą sercową sprawę

sławny szarlatan Jamayka.

800 złotych proszę do skrzynki. Dziękuję. Nóżki na łóżko. Nożykiem ko-ko. Kozikiem ki-ki; hopla, kochane serduszko!

(usuwa serce Robertowi. Robert natychmiast idzie na kawę)

S C E N A   I I I

ROBERTOWA:

Nareszcie wróciłeś, ukochany. Jest doskonała grochówka w stołówce.

ROBERT:

Nigdy. I love coffee. Kawa. Teraz już kawa wyłącznie.

ROBERTOWA:

Znowu kawa. Ty sobie do reszty zniszczysz serce, Robercie.

ROBERT:

O, teraz już nie.

ROBERTOWA:

(zauważa czarną czeluść w miejscu, gdzie Robert normalnie nosił wieczne pióro)

Wielkie nieba, jak ty dziwnie wyglądasz! Przysuń się do mnie. Pocałuj. Na Jowisza, zupełnie nie słyszę bicia twojego serca.

ROBERT:

I nie usłyszysz więcej. Za skromne 800 złotych kazałem sobie serce usunąć. I teraz bez obawy o apopleksję będę dniem i nocą pił kawę. I love coffee. Pić. Pić.

ROBERTOWA:

(podaje mu wiadro z kawą)

ROBERT:

(rozczarowany[1])

Kawa mi nie smakuje. Pocałunki odpycham. Okazuje się, że we wszystko trzeba wkładać serce. A teraz już serca nie mam. I dlatego też nie mogę kochać ani kawy, ani ciebie, Robertowo. Czymże jest życie?

(rzuca się w przepaść)

K u r t y n a

TRZY GWIAZDKI NA NIEBIE

W y s t ę p u j ą:

TRZY GWIAZDKI i GŻEGŻÓŁKA

DWIE GWIAZDKI

(w duecie)

Dwie gwiazdki przez boski

firmament, ach, płyną...

PIERWSZA GWIAZDKA

(solo):

Ja wiodę do Moskwy.

DRUGA GWIAZDKA

(solo):

A ja do Londynu.

GŻEGŻÓŁKA:

Oto patos. Oto chwila dziejowa. Decyzjo, wzywam cię, przyjdź. Muszę przecież na coś się zdecydować: wybrać pierwszą gwiazdkę albo drugą; muszę trójkąt historii przekręcić o sto osiemdziesiąt stopni. Muszę! Uwaga: przekręcam.

(wyjmuje podręcznik do nauki języków obcych i uczy się z zapałem: „bank” – „the bank”, „the bank” – „bank”, „kotlet” – „katliet”, „katliet” – „kotlet”. Przy słówku „kotlet” Gżegżółka zamyśla się głęboko)

TRZECIA GWIAZDKA

(pojawia się, śpiewa):

Jam gwiazdka jest trzecia,

chodź do mnie na słówko.

Zawiodę cię, dziecię,

do baru „Pod Mrówką”.

GŻEGŻÓŁKA:

Kochana, kochana gwiazdeczka. Oto piosenka, która mi naprawdę odpowiada. Buzi, królowo. Grunt to tradycja. A tradycja, martyrologia i nostalgia to moja misja dziejowa. I bezmyślność. I skandal. I awantura. Ty słyszysz, Europo?

(bije się w pierś, recytuje „Wielką Improwizację”, śpiewa „Z dymem pożarów” i wpada „Pod Mrówkę”, gdzie zostaje natychmiast zamordowany przez przeciwników politycznych za pomocą stojącej lampy)

N a s t ę p u j e:

Uroczysty Pogrzeb z Delegacjami, Transparentami i Lampionami,

po czym

Uroczyste Sprowadzenie Zwłok do Rodzinnego Koźminka,

po czym

Uroczyste Przeniesienie Zwłok do faktycznie Rodzinnych Błaszek,

po czym

Uroczyste Zabalsamowanie Zwłok za pomocą nowoczesnych Aparatów i Uroczyste Przemówienie Delegata Irlandii,

po czym

Uroczysty Recital Fortepianowy znakomitego pianisty, całkowity Dochód na budowę Pomnika Gżegżółki,

po czym

Uroczyste Odsłonięcie Pomnika Gżegżółki, nad program Uroczyste Przemówienie Delegata Irlandii,

po czym

Młodzież szkolna, korzystając z Wielkiej Pauzy, wysadza Pomnik Gżegżółki w Powietrze. Pochody, protesty, confetti, poczta francuska, tombola itp.

N a    z a k o ń c z e n i e

Dancing Towarzyski w Sali Dobrze Ogrzanej.